موسسه بینالمللی المجتبی علیهالسلام اخیراً فرصتی برای گفتوگو با بانو فاطمه، شاعر شیعه ساکن شیکاگوی آمریکا، فراهم کرده است. بانو فاطمه که بیش از ۳۰ سال سابقه زندگی در این شهر را دارد، در سالهای اخیر فعالیت خود را بر سرودن اشعار انگلیسی با محوریت اهلبیت علیهمالسلام متمرکز کرده است. مخاطب اصلی این اشعار، کودکان و نوجوانان هستند.
بهطورکلی شعر و کلام موزون نقش بسزایی را در انتقال فرهنگ در زبان انگلیسی ایفا میکند؛ اگرچه ظرفیت زبان انگلیسی در بهرهبرداری از اشعار و کلمات موزون قابلقیاس با زبان فارسی یا عربی نیست، اما شعر یا نثر بهخصوص در میان طبقه جوان انگلیسیزبان جایگاه ممتازی دارد. در دهههای اخیر همواره کتاب شعر انگلیسی جزو کتب پرفروش بوده است و شعرایی مانند امیلی دیکنسون به دلیل استفاده درهم آمیختن خیال و کلمات موزون، جزو تأثیرگذارترین شخصیتها در آمریکا به شمار میروند. جالب اینجاست که برای سالهای متمادی، پر فروشترین کتاب مسلمانان در آمریکا در کنار قرآن، مثنوی مولوی بوده است.
از سوی دیگر، ورود به عرصه شعر انگلیسی بسیار دشوار است و نیازمند سطح بسیار بالایی از دانش زبان انگلیسی است. برخلاف زبان فارسی که اشعار دارای وزنهای مشخص و تعریف شده هستند، شعر در زبان انگلیسی وزن تعریف شدهای ندارد و دارای ساختاری مانند شعر نو در زبان فارسی است. تنها تسلط بالای شاعر بر ساختار و قواعد زبان انگلیسی است که میتواند تضمین کند شعر مقبول خوانندگان قرار گیرد.
به نظر میرسد در امر تبلیغ و ترویج معارف اسلام تاکنون توجهی به ظرفیت شعر انگلیسی نشده است؛ شعر انگلیسی خصوصاً میتواند بهترین ابزار برای جذب مخاطبان جوان انگلیسیزبان باشد. جالب اینجاست که جریانهای سیاسیاجتماعی در سالهای اخیر توجه زیادی به ظرفیت شعر نشان دادهاند و حتی شعرخوانی در مراسم تحلیف رئیسجمهور آمریکا جایگاه ویژهای پیدا کرده است (برای نمونه شعرخوانی آماندا گورمن را ملاحظه کنید).
البته برای موفقیت در این عرصه لازم است به طور ویژه عدهای آموزشهای لازم را ببینید تا با سرودن اشعار جذاب به زبان انگلیسی در معرفی اهلبیت علیهمالسلام، گام مؤثری در تبلیغ بینالمللی اسلام برداشته شود.
پینوشت:
۱. کتاب شعر “دستهای ویژه” در رثای حضرت عباس که توسط بانو فاطمه و به زبان انگلیسی سروده شده است.
۲.شعرخوانی بانو فاطمه در یک برنامه تلویزیونی از کتاب “دستهای ویژه”