سعید الحکونی، پژوهشگر و فعال سیاسی از کشور مراکش، در نشست «جنگ روایتها و بازدارندگی» با موضوع «عبور از دیوار استشراق: راهبرد آرشیو مضاد در مواجهه با غرب»، بر ضرورت نقد روایتهای استشراقی و توسعه ابزارهای شناختی و رسانهای برای تعامل با جوامع غربی تأکید کرد.
الحکونی با اشاره به پیوستگی پیامهای اخیر سپاه پاسداران با نامههای پیشین امام شهید خامنهای به جوانان و دانشجویان آمریکا و اروپا، این پیامها را عاملی مؤثر در گسترش ارتباط فرهنگی با مخاطبان غربی دانست و مدعی شد که آثار آنها را میتوان در محیطهای دانشگاهی غرب مشاهده کرد.
این پژوهشگر در ادامه، افکار عمومی غرب را تحت تأثیر مجموعهای از روایتهای آکادمیک و استشراقی توصیف کرد و محیط فکری غرب را به سه بخش تقسیم کرد: جریان استشراقیِ معارض با فرهنگهای شرقی و اسلامی، جریان منصف در میان مستشرقان و تودههای عمومی که به گفته او، در گذشته عمدتاً از طریق رسانههای جهتدار با جهان اسلام آشنا میشدند.
وی همچنین با اشاره به دیدگاههای مطرحشده درباره تقابل تمدنها و نقش فرهنگ غرب در روایت تاریخ، اظهار داشت که گسترش فناوری و فضای رسانهای زمینه بیشتری برای شناخت متقابل فرهنگها و پذیرش تفاوتهای فرهنگی فراهم کرده است.
الحکونی در بخش دیگری از سخنان خود، اعتراضات دانشجویی در دانشگاههای آمریکا، از جمله کلمبیا و هاروارد، و اقدامات نمادین برخی دانشجویان را نمونههایی از تعامل روایتهای مطرحشده با مخاطبان غربی دانست.
وی در پایان، با اشاره به مفهوم «آرشیو معکوس» یا «الأرشيف المضاد» در اندیشه دکتر عبدالوهاب المسیری، بر ضرورت تفکیک، بررسی انتقادی و پاسخگویی به روایتهای استشراقی تأکید کرد. او همچنین «استغراب» یا غربشناسی بومی را برای شناخت چگونگی شکلگیری روایتها در غرب ضروری دانست و گفت که هدف نهایی باید حرکت به سوی گفتوگوی واقعی میان تمدنها و تقویت زمینههای مشترک انسانی باشد.




