واتیکان با انتشار نخستین بخشنامه کلیسایی پاپ لئون چهاردهم، بهطور رسمی وارد بحث جهانی درباره هوش مصنوعی و پیامدهای اخلاقی و اجتماعی آن شد.
این سند که با عنوان «Magnifica Humanitas» (شکوه انسانیت) منتشر شده، بر ضرورت حفظ کرامت انسانی در عصر هوش مصنوعی تأکید کرده و نسبت به پیامدهای سیاسی، اقتصادی و فرهنگی فناوریهای نوین هشدار میدهد.
هشدار نسبت به تمرکز قدرت فناوری
در این سند، نسبت به تمرکز دادهها، زیرساختهای دیجیتال و الگوریتمها در اختیار تعداد محدودی از شرکتهای بزرگ فناوری ابراز نگرانی شده است.
پاپ لئون چهاردهم تأکید میکند که فناوری و الگوریتمها بیطرف نیستند و معمولاً تحت تأثیر منافع اقتصادی و سیاسیِ صاحبان خود قرار میگیرند. در این بخشنامه همچنین هشدار داده شده که آینده دیجیتال جهان نباید در اختیار مراکز محدود قدرت و ثروت قرار گیرد.
انتقاد از استفاده نظامی هوش مصنوعی
بخش دیگری از این بخشنامه کلیسایی به استفاده نظامی از هوش مصنوعی اختصاص دارد.
پاپ در سخنان خود خواستار محدود شدن استفاده نظامی از هوش مصنوعی شده و نسبت به توسعه سامانههای جنگی خودکار، فناوریهای نظارتی و تبدیل هوش مصنوعی به ابزار سلطه و جنگ هشدار داده است.
در این سند همچنین نسبت به گسترش کنترل اجتماعی، دستکاری افکار عمومی و انتشار اطلاعات گمراهکننده از طریق فناوریهای نوین ابراز نگرانی شده است.
مسئلهای فراتر از فناوری
واتیکان در این بخشنامه تأکید کرده که مسئله هوش مصنوعی صرفاً یک موضوع فنی نیست، بلکه به عدالت اجتماعی، کرامت انسان و آینده جوامع بشری مربوط میشود.
در سالهای اخیر، با افزایش نفوذ شرکتهای بزرگ فناوری و گسترش هوش مصنوعی در عرصههای اقتصادی، امنیتی و رسانهای، بحث درباره کنترل و نظارت بر این فناوری به یکی از موضوعات مهم جهانی تبدیل شده است.